80% van de kringloopwinkels beweert dat de producten in hun kringloopzaken niet gestegen zijn in prijs. Wél zegt een groot deel van de kringloopwinkels in andere kringloopzaken een prijsstijging te merken. Dat blijk uit een rondvraag onder tien kringloopwinkels in Gelderland. Waar de kringloopwinkel eerst een soort voedselbank voor spullen en meubels was, is het nu een schatkamer voor zowel arm als rijk. De hype rondom kringloopwinkels is in volle gang en de kringloopwinkel is hipper dan ooit tevoren. Maar als ergens veel vraag naar is, dan heeft dat vaak een prijsstijging als gevolg. Deze prijsstijging heeft gevolgen voor bezoekers en de hele markt.

Leonie Reinders is directeur van de BKN en zij ziet een toename in de klandizie. De oorspronkelijke, en nog steeds belangrijke, doelgroep zijn de mensen met weinig geld. Er vindt een verschuiving in deze doelgroep plaats: kringloopwinkels trekken nu ook mensen die op zoek zijn naar bijzondere of unieke koopjes.

Nederland telt meer dan 1000 kringloopwinkels, eenmanszaken inbegrepen. In deze  kringloopwinkels worden tweedehandsproducten verkocht. Uit recent onderzoek blijkt dat het aantal kringloopwinkels in 2018 met zeven procent is toegenomen t.o.v. 2017. Daarnaast nam volgens de BKN, de branchevereniging voor kringloopwinkels, de omzet ook nog eens met vier procent toe.

Dat de kringloopwinkel populair is, is geen geheim meer. Een positief aspect hiervan is de duurzaamheid die een kringloopwinkel met zich mee brengt. Het kopen en verkopen van deze producten kan een flinke milieuwinst opleveren. Doordat een product hergebruikt wordt en langer meegaat worden grondstoffen, energie, water én afval bespaard: er hoeven minder nieuwe spullen gemaakt te worden en we gooien minder oude spullen weg. Daarnaast is er ook nog het sociale aspect van de kringloopwinkels. Ik zocht uit welke gevolgen de hype heeft voor het sociale aspect en of de kringloop zijn oorspronkelijke doel (toegankelijk zijn voor mensen die het niet breed hebben) voorbij gaat.

Ik ben Caitlin Saiboo, 23 jaar en kom al een aantal jaren in verschillende kringloopwinkels. Als student met een eigen appartement heb ik het niet breed. Dankzij de kringloopwinkel kan ik toch mijn huis vullen met leuke en nuttige spullen. Zelf merk ik absoluut een prijsverandering in deze winkels. Ook van veel mensen om mij heen hoor ik dat de kringloopwinkel verandert en duurder wordt. Tijdens mijn research las ik veel artikelen over kringloopbezoekers die een prijsstijging merken, maar of dit nu ook echt zo is kon ik niet terugvinden. In deze productie neem ik jullie mee in de zoektocht naar het antwoord op mijn vragen. Is de kringloopwinkel duurder geworden? Is de kringloopwinkel nog wel betaalbaar voor de mensen die hiervan afhankelijk zijn? Ook vraag ik mij af hoe de kringloopwinkel zich zal ontwikkelen in de toekomst?

Ik heb een poll op Facebook geplaatst die door veel van mijn vrienden en kennissen is beantwoord. Al deze stemmers komen al langere tijd regelmatig in een kringloopwinkel. Hier wordt zichtbaar dat, van de 66 stemmen, 70 procent het idee heeft dat de prijzen zijn gestegen. Het lijkt mij dat wanneer ergens meer vraag naar is, de prijs dan zal stijgen. Alleen een prijsstijging in de kringloopwinkel, dé winkel die bedoeld is voor mensen met een kleine portemonnee, dat klinkt mij niet logisch in de oren.

Marion is 55 jaar en bezoekt al jarenlang verschillende kringloopwinkels: “Ik merk zeker dat de kringloopwinkel populairder geworden is. De winkels zijn groter geworden en soms zit er zelfs een buurtkamer in waar je koffie en thee kan drinken of waar activiteiten georganiseerd worden. Maar daar kom ik niet voor, ik kom voor de spulletjes. Alleen voor jou maak ik even een uitzondering, zodat we samen koffie kunnen drinken!”, zegt ze grinnikend. Op de vraag of zij iets mee heeft gekregen van een eventuele prijsstijging antwoordt ze heel stellig ‘ja!’. “In het begin was de kringloopwinkel écht goedkoop, maar sinds een tijdje zie je dat de prijzen omhoog gegooid worden. Ik begrijp dat niet, het is van iemand anders geweest en dan ga je het duur doorverkopen? Hierdoor ben ik heel anders naar de kringloopwinkel gaan kijken, ik koop dan toch minder snel iets. Eigenlijk koop ik zelfs bijna niks meer.”

“Dat zijn toch geen kringloopprijzen?”

Naast Marion staat een dame te neuzen tussen de kopjes en schotels. Ze schuift haar bril goed op haar neus, friemelt aan haar blauwe sjaaltje en mengt zich in het gesprek: “Ja, drommels ik merk ook dat het drukker geworden is hoor. Misschien dat het daarom duurder wordt? Want kijk deze kop en schotel nu eens!” Ze laat een witte set zien, beschilderd met roze bloemen en een goud randje eraan. “Een paar jaar terug kocht ik deze setjes voor nog geen 75 cent. Moet je de prijzen nu zien, deze kost 2,50 euro en soms zie ik ze zelfs voor nóg meer staan. Dat zijn toch geen kringloopprijzen?”

Marion haakt hier op in en denkt dat dit vooral komt door de programma’s op de televisie. Doordat er meer aandacht aan besteed wordt, in bijvoorbeeld Kunst en Kitsch, weten de kringloopzaken beter welke prijs ergens bij hoort. “Je ziet niet meer zulke aparte dingen in de kringloopwinkel liggen. Het wordt al weggekaapt voordat het überhaupt in de winkels ligt denk ik. Misschien halen ze experts erbij of weten ze zelf beter hoeveel iets waard is. Maar ik denk dat die kennis veel invloed heeft op de prijs die wij ervoor moeten betalen.”, zegt de met een diepe zucht. “Wat nu als de prijzen maar blijven stijgen en wij, de mensen met weinig geld, het niet meer kunnen betalen? Waar kunnen we dan terecht?”.

Marion en de dame met de blauwe sjaal hebben elkaar gevonden en kletsen mopperend verder over de veranderingen binnen de kringloopwinkels. Ik begin mij af te vragen wat de kringloopwinkels zelf over deze prijsveranderingen te zeggen hebben en ga op onderzoek uit.

Om erachter te komen wat de kringloopeigenaren zelf te zeggen hebben over de veranderingen binnen de kringloopwinkels, heb ik een enquête gehouden onder tien verschillende kringloopzaken binnen Gelderland. Elk van deze kringloopwinkels heb ik acht dezelfde vragen gesteld. De uitslagen lees je hieronder.

Vraag 1: Ziet u in de afgelopen jaren een verandering in het soort klanten (de doelgroep) dat naar de winkel komt? 

JA: 100%

NEE: 0%

Kringloopcentrum Nijkerk: “Ja! Van de traditionele mensen die komen omdat ze weinig centen hebben tot aan de bankdirecteur die langskomt voor de leuke pareltjes. Het publiek is veel breder geworden.”

Vraag 2: Doneren deze nieuwe klanten ook spullen aan de kringloopwinkel?

JA: 100%

NEE: 0%

Kringloop Overbodig uit Putten: “Ja, het doneren is echt ongelofelijk. Zeker na de crisis merkte je dat mensen hun spullen ineens makkelijk weg deden. Nu zijn er ook van die goeroes die zeggen dat je het huis moet legen of opruimen. Dat soort dingen merken wij ook echt aan de donaties.”

Stichting kringloop in Ermelo denkt van wel, maar zegt hier geen goed zicht op te hebben.

Vraag 3: Worden er in totaal meer spullen gedoneerd dan een aantal jaar geleden?

JA: 100%

NEE: 0%

Kringloopwinkel Het Goed uit Harderwijk: “Zeker. Vooral het afgelopen jaar merken we een stijging in het aantal donaties. 1,5 jaar geleden kon iemand de donaties nog alleen sorteren, nu redden we het amper met zijn drieën.”

Vraag 4: Is de waarde van de gedoneerde spullen gestegen?

JA: 70%

NEE: 30%

Kringloopwinkel Goedbezig uit Nijkerk vindt van wel: “Nu krijgen we één keer in de drie weken een flatscreen binnen. Twee jaar geleden hadden we deze nog nooit gehad in de winkel.”

De Zaak van Ermelo denkt hier anders over: “Nee. Vroeger kwam er nog veel antiek binnen, nu nauwelijks meer. Wat er nu binnenkomt is anders, het zijn IKEA spullen bijvoorbeeld.”

Vraag 5: Wanneer ergens veel vraag naar is, is de kans groot dat de prijzen stijgen. Is door de toenemende vraag de prijs gestegen?

JA: 20%

NEE: 80%

Kringloopwinkel Stichting Ermelo zegt dat de mooie dingen altijd iets duurder zijn.

Stichting Kringloopwinkel Harderwijk geeft de volgende toelichting: “Nee. Wij proberen de minima niet te vergeten, dus houden we de prijzen laag. Misschien gaat het een heel klein beetje omhoog, maar dat komt dan omdat de spullen die we krijgen van hogere waarde zijn.”

Vraag 6: Heeft deze prijsverandering invloed op het koopgedrag van de klanten?

JA: 60%

NEE: 40%

De kringloopwinkel in Apeldoorn vindt van niet. “Klanten blijven toch wel komen. Ze zeuren wel, maar ze blijven niet weg hierdoor.”

Kringloopcentrum Nijkerk is het hier niet mee eens. “Ja, zoiets heeft altijd invloed. Als mensen de indruk krijgen dat het ergens duur is, dan kopen ze bijvoorbeeld maar één item in plaats van drie of vijf.”

Vraag 7: Het doel van de kringloopwinkel is: toegankelijk zijn voor mensen die minder te besteden hebben. Mist de kringloopwinkel dit doel door de prijzen te verhogen?

JA: 40%

NEE: 60%

Kringloopwinkel De Cirkel in Nijkerk en Overbodig in Putten geven allebei aan dat de doelen veranderen. Kringloopwinkel Overbodig in Putten: “Ja dat doel mis je wel dan. Dat was eerst wel ons doel, maar ondertussen is het veranderd en willen we vooral goede doelen steunen.”

Kringloopwinkel De Schatkamer in Arnhem vindt dat de kringloopwinkel niet het doel mist: “Iemand die iets nodig heeft, heeft geen design spul nodig. Die persoon kan dan gewoon voor het goedkope bankje gaan of het eenvoudige bordje kiezen. Maar die mensen willen toch wel graag de mooiere spullen en gaan dan vervolgens zeuren over de prijs. Ik denk dat ze hun eisen iets te hoog leggen dan.”

Vraag 8: Is de kringloopwinkel nog wel betaalbaar voor de mensen die hiervan afhankelijk zijn?

JA: 100%

NEE: 0%

Kringloopwinkel De Cirkel in Nijkerk denkt dat de kringloop nog wel betaalbaar is voor die mensen, maar dat dit ook erg afhankelijk is van de plaats en winkel.

De eigenaren van de kringloopwinkels zien dus absoluut een verandering in de doelgroep die de winkel aantrekt. Er wordt meer gedoneerd dan een aantal jaar geleden en de waarde van deze donaties is gestegen. 80% van de ondervraagde kringloopeigenaren zegt dat de prijzen in zijn of haar winkel niet gestegen zijn. Vindt er wel een prijsstijging plaats of gebeurt dit in een andere kringloopwinkel, dan denk een kleine meerderheid dat dit invloed zal hebben op het koopgedrag van de klanten. Tot slot vinden de eigenaren van de ondervraagde kringloopwinkels dat de kringloopwinkel nog wél betaalbaar is voor de mensen die hiervan afhankelijk zijn.

Naar aanleiding van vraag 5, of er een prijsstijging plaatsvindt in de kringloopwinkel, stelde ik vaak de volgende vraag: Hoe kan het dat de prijzen in uw winkel niet gestegen zijn, maar dat veel kringloopbezoekers dit wel zo ervaren? Veelal was het antwoord hierop dat in deze kringloop de prijzen niet veranderd waren, máár in andere zaken zou dit wel degelijk het geval zijn. Wel gek toch? Dat 80% van de kringlopen die ik ondervraagd heb niet in prijs gestegen zijn, maar een groot deel hiervan wel naar andere kringloopwinkels wijst.

Restore Wullie Hen’t uit Barneveld zegt wel dat de prijzen daar iets gestegen zijn: “Dat heeft te maken met dat kringloopzaken bewuster met de spullen omgaan. Vroeger stond alles door elkaar, nu is de bij wijze van spreken de HEMA jaloers. Alles is netjes gesorteerd, gepoetst en schoongemaakt. De kringloopwinkel lijkt steeds meer op een Blokker. Deze vernieuwde en verbeterde uitstraling zorgt voor een prijsverhoging. Kringloopwinkels zoeken ook naar betere panden op centrale plekken, dat kost ook geld. Alles is luxer geworden en daar hangt een prijskaartje aan.”

Onder de oorspronkelijke doelgroep vallen de mensen die financieel genoodzaakt zijn om naar de kringloopwinkel te gaan. Ik sprak af met Anic en Johan, twee personen die het financieel niet ruim hebben en daarom hun spullen bij de kringloopwinkel kopen.

Johan: “Ik hoop echt dat ze wel rekening met ons houden”

Johan is 45 jaar en komt al zo’n zes jaar in de kringloopwinkel. “Ik merk dat het een stuk populairder en ook duurder geworden is, waar ik ook kom. Zo zie ik bijvoorbeeld regelmatig wasmachines staan voor 95 euro, terwijl je in de winkel een gloednieuwe koopt voor 140 euro mét garantie. Helemaal nieuw. Bij de kringloopwinkel krijg je ook wel garantie, maar vaak drie maanden ofzo. Da’s niks!” Ik vraag of deze verhoogde prijzen invloed hebben op zijn koopgedrag. Met wat sombere ogen antwoord hij dat hij veel voorzichtiger geworden is. “Soms staan er geen prijzen op de producten, omdat ze dat dan vergeten zijn. Dan ga ik toch echt eerst vragen wat het kost, voor ik er überhaupt over na kan denken. Ik ben veel terughoudender geworden en dat is jammer, dat maakt het winkelen er niet leuker op. Maar ja, we moeten prijsbewust zijn hè”, antwoord hij zuchtend. “Het hele leven wordt duurder en de kringloopwinkel gaat daar in mee. Dan ga je toch je doel voorbij als kringloop?”

“Ze jagen ons weg”

Johan denkt dat de kringloop het helemaal verkeerd aanpakt. Zo zegt hij dat de kringloop ook spullen aanneemt waarvan ze niet eens weet of het wel goed is, bij apparaten bijvoorbeeld. “Rotzooi waar je dan vervolgens zelf mee opgescheept zit.” Ook zegt hij dat de kringloopwinkel teveel donaties aanneemt. “Toch is het raar dat er zoveel gedoneerd wordt, maar het alsnog duurder wordt. Ik denk dat ze hebberig zijn geworden. Hoe meer ze binnenkrijgen, des te duurder ze de dingen gaan maken. Ze gaan ten onder aan hun eigen succes, wacht maar af!” Ik zie dat hij zich flink boos begint te maken en laat hem even rustig ademhalen. Na een paar slokken koffie zegt hij op een kalme toon: “Ik ben bang, echt bang dat het de verkeerde kant op gaat. Over twee jaar is kringloopwinkel niet meer betaalbaar voor de mensen die minder te besteden hebben. Ze jagen ons weg. Waar moeten wij dan heen? Dat is een vraag die ik mezelf redelijk vaak stel en waar ik me oprecht zorgen om maak. Ik hoop echt dat ze wel rekening met ons houden.”

Anic: “Ze schieten eigenlijk hun doel voorbij”

Anic is 67 jaar en vind de situatie rondom de kringlopen verbazingwekkend. “Ik heb drie kleinkinderen en ik ga regelmatig met hun naar de Primark. Als je dan ziet dat een truitje in de kringloopwinkel, gedragen en wel, zeven euro kost. Vaak zit zo’n trui ook nog eens onder de rullen en is het niet helemaal netjes afgeleverd. Als ik dan dus naar de Primark of C&A ga, dan koop je daar voor tien of soms zelfs vijf euro nieuwe kleding. Ik vind de kringloop dan te duur eigenlijk. Ik vind dat de kringloop uit moet gaan van mensen met een laag budget, zoals ze ooit begonnen zijn. Kijk bijvoorbeeld eens naar dit glas.” Anic pakt voorzichtig een wijnglas van één van de wiebelende planken in de kringloopwinkel. “Zo’n wijnglas kost hier nu 1,50 euro. In de winkel kan de een hele set van zes glazen voor 3,75 euro kopen!”, zegt ze vol verbazing. “Mensen met een klein budget moeten hier zonder schaamte binnen kunnen lopen. Ik vind niet dat de kringloopwinkel nu zo is ingericht dat het echt voor mensen met een laag budget is nee.”

“Mensen met een klein budget moeten hier zonder schaamte binnen kunnen lopen”

Ik vraag haar hoe zij denkt dat deze veranderingen bij de kringloop tot stand gekomen zijn. “Ik denk dat er te veel ingebracht wordt, de donaties, het loopt de spuigaten uit. Het heeft ook zeker te maken met de populariteit denk ik. Ik gun mensen dat ook hoor. Jongeren die op kamers gaan wonen halen hier ook van alles, bij de Ikea is het toch drie keer zo duur.”

Ik zie Anic nadenken en wacht nog even tot ik mijn volgende vraag stel. Fronsend vertelt ze: “Kringlopen zijn ook echt kieskeuriger geworden. Bij ons in de straat had een mevrouw de kringloop gebeld. Vervolgens namen de kringloopmedewerkers nauwelijks iets mee. Als het hun niet bevalt nemen ze het dus gewoon niet mee. Ze kiezen zelf welke spullen er wel of niet in de winkel komen. Ergens kan ik begrijpen dat de prijzen in de winkel gebaseerd zijn op de waarde van de spullen, maar ze kiezen er wel zelf voor om steeds duurdere spullen in de winkel te zetten. Ik weet niet of dit overal zo is hoor, maar ik heb dit wel eens vaker gehoord.”

“Kringlopen zijn ook echt kieskeuriger geworden”

Ze vertelt dat de kringloop naar haar idee niet meer geschikt is voor de mensen die ook naar de Voedselbank gaan. “Volgens mij heeft het grootste deel van die mensen niet eens centjes om iets in de kringloopwinkel te kunnen kopen. Bij mij wordt het in ieder geval wel erg lastig nu.”

Het is duidelijk dat voor haar de kringloop niet meer hetzelfde is als voorheen. Op de vraag hoe zij de toekomst van de kringloopwinkel voor zich ziet, zegt ze: “Ik denk dat het gewoon het zelfde blijft. Mensen zullen de veranderingen toch wel aannemen, dat doen ze altijd. Er zijn genoeg mensen die er wel hun spullen zullen blijven kopen. Ik hoop dat ze op een gegeven moment toch wel inzien dat er een gedeelte goedkoper gemaakt moet worden. De kringloop kan bepaalde producten echt wel wat duurder maken, als het er heel goed uitziet bijvoorbeeld. Als het maar niet zo ver komt dat je er met een kleine portemonnee niet meer kan winkelen.”

Roosmarijn Koster (36 jaar) komt al tien jaar in verschillende kringloopwinkels en zij ziet ook veranderingen ten opzichte van een aantal jaren terug. Roosmarijn is content creator en werkt hiervoor veel samen met kringloopwinkels. Daarnaast heeft ze een eigen YouTube-kanaal opgezet. Hier kan ze haar creativiteit in uitten door te laten zien hoe zij outfits en items scoort in verschillende kringloopzaken.

“Mijn opa was ook altijd zo’n rommelaar, hij plukte dan leuke spullen die op straat bij het grofvuil stonden weg en nam het mee naar huis. Mijn moeder ging ook wel eens naar van die brocante markten, dus ik heb het kopen van tweedehandsspullen wel meegekregen vanuit huis ja.” “In één van mijn eerste video’s ging ik naar een kringloopmarkt en heb ik gewoon gefilmd hoe ik hier op zoek ging naar leuke, unieke items. Dat was altijd al mijn hobby en mijn passie. Dit werd toen zo goed ontvangen, dat ik hiermee door ben gegaan. Het geeft een dankbaar gevoel dat je andere mensen kan inspireren door creatief en duurzaam te werk te gaan.”

“Het wordt een soort van buurthuis”

Drempel kringloopwinkels verlaagd

Roosmarijn ziet ook veranderingen binnen de kringloopwinkel. “In eerste instantie is er veel meer bekendheid gecreëerd door verschillende tv-programma’s en vloggers zoals ik die er kijkjes binnen geven. Dus voor de mensen die nog nooit in een kringloopwinkel waren geweest is het nu een stuk laagdrempeliger geworden om er wel eens naar toe te gaan.”

“Daarnaast hebben heel veel kringloopketens echt leuke initiatieven en is de visual merchandise aangepakt. Dit is de presentatie van de spullen in de winkels. Zo hangen ze dingen op kleur, gaan ze aan de slag met de verschillende seizoenen én creëren veel kringloopwinkels een sociale plek: een horecagedeelte in de kringloopwinkel. Het wordt een soort van buurthuis. Door in te spelen op mensen zoals jij en ik, de drempel te verlagen, het modern in te richten en het mooier te presenteren verbreden ze de doelgroep van de kringloopwinkel.”

“Ik zou het dus echt heel zonde vinden als de kringloopwinkel door een hype verziekt wordt”

Hogere vraag beïnvloedt prijzen

Op de vraag of de populariteit rondom de kringloopwinkels invloed heeft op de prijzen, antwoord Roosmarijn het volgende: “Als de vraag naar iets hoger wordt, dan wordt iets ook duurder. Ik denk dat dit bij de kringloopwinkels ook het geval is. Maar dit is wel moeilijk vast te stellen en het verschilt ook erg per kringloopwinkel. Zo kom ik soms wel in een hele kleine, rommelige, muffe kringloopwinkel. Je ziet echt dat de tijd dan stilgestaan heeft. Hier liggen vaak de prijzen wat lager dan wanneer je een mooi verzorgde en nette kringloopwinkels binnenloopt.”

Kringloopwinkel steeds minder betaalbaar

De kringloopwinkel is dus erg populair geworden. Ik vraag Roosmarijn of zij denkt dat de kringloopwinkel nog wel betaalbaar is voor de mensen die hier echt van afhankelijk zijn. “Ik zou het dus echt heel zonde vinden als de kringloopwinkel door een hype verziekt wordt, want dat is niet de bedoeling. Momenteel ben ik zelf super blut omdat ik net voor mezelf begonnen ben, dus eigenlijk val ik nu ook onder de doelgroep. Ik denk dat het nu nog wel redelijk betaalbaar is. Je kan altijd nog wel iets betaalbaars vinden, dan is het alleen niet dat leuke kopje met print erop. Maar ik vrees wel, vooral voor de mensen die hier al hun hele leven moeten winkelen omdat het financieel anders niet haalbaar is, dat zij hier last van gaan krijgen ja. Dat zij straks niet meer terecht kunnen bij de duurdere kringloopzaken.”

 “Wat ik eigenlijk nu besef terwijl ik met jou in gesprek ben, is dat ze meer gespecialiseerd en professioneler geworden zijn. Ze weten en zien wat design is en wat niet. Sommige kringlopen hebben dan van die hoekjes waar echt retro en vintage te vinden is, vaak zijn de prijzen in dat hoekje wat hoger. Ik denk dat de oorspronkelijke doelgroep dan niet snel dat design of retro product zal pakken, maar wel het ‘gewone’ tweedehands item.”

“Ze weten en zien van design is en wat niet”

Voor de kleine budgetten

“Ik denk dat er ook voor hele kleine budgetten nog steeds genoeg te vinden is. Merkkleding is bij sommige winkels duurder dan merkloze kleding. Dat vind ik ergens ook logisch. Als je dan een kleiner budget hebt dan pak je gewoon de merkloze kleding. Ja dat vinden sommige mensen natuurlijk vervelend want voorheen kon je bijvoorbeeld nog een vintage Chanel tasje voor 10,00 euro vinden, dat is dan nu verleden tijd. Nu weten ze dat ze voor zo’n item meer kunnen vragen. Dus nee, ik denk dat er zeker een hoop veranderd is de afgelopen jaren, maar ze missen nog niet het oorspronkelijke doel.”

Een onderdeel dat voortgekomen is uit de populariteit van de kringloopwinkel én dat misschien wel invloed heeft op de prijzen: mensen die op jacht gaan naar mooie kringloopvondsten, om deze vervolgens zelf door te verkopen.

Iemand die helemaal gek is van kringloopwinkels en daar al jaren lang regelmatig komt, is Kirsten. Zij is als één van de eerste begonnen met het doorverkopen van kringloopitems. Meer dan een jaar geleden heeft ze de Instagrampagina Kringloopgelukjes opgezet en ondertussen heeft de pagina al meer dan 3700 volgers.

Hoe ben je op het idee gekomen om kringloopspullen door te verkopen via Kringloopgelukjes?

“Ik vind het zelf heel leuk om spullen te kopen in de kringloop. Elke keer als ik daar was zag ik allemaal leuke dingen. Ik zag al helemaal voor me waar dat bankje mooi zou staan en welke plek de stoel in huis zou krijgen. Op een gegeven moment was mijn huis zo vol en kreeg ik zoveel complimenten, dat ik dacht: ik kan andere mensen beter blij maken ermee. Blijkaar is hier een markt voor. Het is een uit de hand gelopen hobby geworden, haha.”

“Blijkbaar is hier een markt voor”

Wat voor soort spullen zoek je hiervoor?

“Ik kijk voornamelijk naar spullen die ik zelf erg leuk zou vinden, maar ook naar de markt. Wat willen mijn volgers graag? Zo’n vraag stel ik ook wel eens op Instagram. Zo kom ik erachter wat zij interessant vinden en dan kan ik daar meer naar zoeken. Om het draaiende te houden is het erg belangrijk dat ik afwissel met het soort producten dat ik verkoop.”

Zijn er veel van dit soort doorverkooppunten?

“Zelf ben ik nu al meer dan een jaar bezig met Kringloopgelukjes. In het begin merkte ik dat ik echt uniek was. Nu zie je ze als paddenstoelen uit de grond schieten. Het is in principe natuurlijk een makkelijk concept en het is niet zo dat ik het alleenrecht erop heb.”

“Ze schieten als paddenstoelen uit de grond”

Hoe bepaal je de prijs van een item?

“De prijs bepaal ik per item, dit kan erg verschillen. Zo kijk ik naar de conditie van het product en naar de moeite die ik moet doen om het schoon te maken, te fotograferen en te verzenden. Daarnaast is het ene item in de ogen van de klant gewoon net iets waardevoller dan een ander item. Dus ik kijk naar al deze punten en baseer daarop de prijs voor iets. Bij kleine items kan je al snel wel het dubbele vragen van wat ik er zelf voor betaald heb, bij grotere items gooi ik er misschien 15-25% bovenop.”

Kan je leven van deze inkomsten?

“Nee, ik kan er niet van leven. Ik verdien er wel iets aan, maar dit is niet heel veel als je de kosten en lasten er vanaf trekt. Het is echt een hobby. Blijft er iets aan de strijkstok plakken, dan is dat alleen maar mooi meegenomen!”

Denk je dat het doorverkopen van deze spullen invloed heeft op de kringloopwinkel? Op de doelgroep?

“Nee ik denk het niet. De kringloopwinkel die werd al populairder voordat dit soort kringlooppagina’s ontstonden. Door de vele tv-programma’s die er aandacht aan besteden is de kringloopwinkel echt een opkomend fenomeen geworden, niet door bijvoorbeeld mijn Instagramaccount.”

Heb jij het idee dat de prijzen gestegen zijn in de kringloopwinkel?

“Ja, ik denk zeker dat de kringloopwinkel duurder geworden is. Niet alleen voor de mensen met een kleine portemonnee, maar ook voor mij. Het lijkt wel alsof ze denken dat ze een normale Blokker winkel geworden zijn. Soms vragen ze gewoon meer dan in de winkel voor producten. Dan staat het bij de Action voor 3,00 euro en vraagt de kringloop winkel er nog een euro meer voor, dat gaat wel echt te ver.”

“Soms vragen ze gewoon meer dan in de winkel voor producten, dat gaat echt te ver”

Hoe zie jij de toekomst van de kringloopwinkel voor je?

“Als het zo door gaat wordt het gewoon een reguliere winkel denk ik. Ik denk dat het vooral de ketens zijn die snel in prijs stijgen. Zij hebben gewoon een Instagramaccount met iemand voor de marketing. Tja daar is geld voor nodig dan.”

• 

• 

YouTuber Roosmarijn Koster over het doorverkopen

Roosmarijn reageert op het doorverkopen van kringloopspullen: “Aan de ene kant kan je denken dat de leuke items zo weggekaapt worden voor anderen, maar aan de andere kant is deze verkoop ook positief. Hoe meer de kringloopwinkel omzet, des te meer ruimte er is voor de goede projecten. Zo kunnen ze bijvoorbeeld meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt laten re-integreren. Dus als het goed gaat met de kringloopbedrijven dan levert dit misschien wel meer budget op. Budget om dingen te realiseren voor mensen met een laag budget.”

Ronald van den Heerink is projectcoördinator bij de BKN (Branchevereniging Kringloopbedrijven Nederland). Deze branchevereniging vertegenwoordigt 60 kringlooporganisaties in Nederland. Bij elkaar omvatten deze organisaties ruim 250 kringloopwinkels door het land. Ik ben benieuwd hoe Ronald aankijkt tegen de veranderingen binnen de kringloopwinkels.

Kan je iets meer vertellen over de BKN?

“Ja, zeker. Het is belangrijk om te weten over welke kringloopwinkels we het hebben. De leden van de BKN zijn non-profit kringlooporganisaties die voornamelijk uit stichtingen bestaan. Bij deze kringloopwinkels vind je niet alleen textiel, maar ook allerlei andere spullen. Eigenlijk bieden we het hele pallet aan tweedehandsgoederen aan. Er zijn ook nog andere kringloopwinkels, bijvoorbeeld een vintagewinkel. Vaak is dit een eenmanszaak, maar het kan ook een BV zijn. Over het algemeen hebben deze zaken wel een winstoogmerk. Bij de BKN staat dit niet hoog op de prioriteitenlijst.”

Merk je veranderingen binnen de kringloopwinkels?

“Ja! Sterker nog, wij hebben de veranderingen geprobeerd in gang te zetten. Ongeveer zes jaar geleden zijn we hiermee begonnen: het inzetten op de professionalisering van de kringloopbranche op verschillende aspecten. Allereerst het organisatorische aspect. Hier merkt de klant niet zo heel veel van. Het tweede aspect, waar de klant wel degelijk iets van merkt, is de uitstraling van de kringloopwinkels. Er wordt meer aandacht besteed aan de inrichting en het ordenen van de producten.”

Proberen jullie hiermee een andere doelgroep aan te spreken?

“Dat is wel de bedoeling ja. We hebben hier geen specifiek onderzoek naar gedaan, maar we proberen wel een bredere doelgroep aan te spreken. Daarbij willen we onze traditionele doelgroep, de mensen die minder te besteden hebben en voor goede tweedehandspullen naar ons toe komen, absoluut niet kwijtraken. Voor deze mensen moeten we bekend en vertrouwd blijven. Naast deze traditionele doelgroep willen we ook jongeren en consumenten die het scoren van mooie tweedehandspullen als een sport zien bereiken.”

Veel kringloopbezoekers hebben het idee dat de prijzen stijgen, komt dit door de veranderingen die plaatsvinden?

“Nou bij de BKN zien we geen prijsstijging terug in de gemiddelde prijs per item. Ik heb het idee dat de prijzen toch relatief gelijk blijven. Wat we wel denken, is dat door de veranderende uitstraling mensen het gevoel krijgen dat het duurder wordt. De ruim opgezette winkels zouden er wel eens toe kunnen leiden dat mensen dit gevoel krijgen ja. Daarnaast kan het ook komen door de soort spullen die er in de winkels liggen. Wat er vandaag ligt, lag er vorig jaar of drie jaar geleden nog niet. De spullen zijn van betere kwaliteit en het sorteren in de kringloopwinkel is verbeterd. Maar het blijft altijd lastig vergelijken.”

Als er steeds luxere en duurdere spullen in de kringloopwinkels liggen, blijft er dan nog wel voldoende aanbod voor de oorspronkelijke doelgroep over?

“Ja dat denk ik wel. Momenteel is het aanbod bij kringloopwinkels heel erg hoog. Er wordt ontzettend veel gedoneerd. Dat betekent dat er veel te sorteren valt. Zowel goede en dure spullen, als eenvoudige, goedkope en basis items. Kringloopwinkels blijven er echt wel voor zorgen dat het aanbod voor de mensen die wat minder te besteden hebben op peil blijft.”

Er ontstaan ook handeltjes: mensen die kringloopvondsten doorverkopen. Heeft dit invloed op de kringloopwinkel?

“Dat heeft zeker invloed op de kringloopwinkel, dit hebben we ook gemerkt. Er zijn maatregelen die kringloopwinkels kunnen nemen om dit te voorkomen. Zo is het belangrijk om het assortiment continu te verversen. Vroeger was er een vaste dag dat de winkel werd aangevuld. De handelaren hadden dit door en je kon er dan de donder op zeggen dat zij op dat moment voor de deur stonden. Op het moment dat je continu de spullen blijft aanvullen, is het voor handelaren niet goed meer in te schatten wanneer de beste timing is om te komen. Op deze manier maakt iedereen, op welk tijdstip iemand ook komt, evenveel kans om dat ene pareltje te vinden.”

De kringloopwinkel is de afgelopen jaren erg populair geworden. Hoe zal deze hype zich verder ontwikkelen?

“Je doelt zeker op de serie ‘Het succes van de kringloopwinkel’ en ‘Paleis voor een prikkie’? Nou, toevallig weet ik dat ‘Het succes van de kringloopwinkel’ aan het eind van dit jaar hoogst waarschijnlijk een vervolg zal krijgen. Dit zal ongetwijfeld weer bijdragen aan een golf van aandacht. De hype is nu nog wel in volle gang, maar je zal zien dat het kopen van tweedehandsspullen steeds meer ingeburgerd raakt en mainstream wordt.”

Tip: Heb jij de serie ‘Het succes van de kringloopwinkel’ gemist? Bekijk deze dan online terug.

Na veel verschillende perspectieven gehoord te hebben, vraag ik mij af hoe de kringloopwinkel zich zal ontwikkelen. Vorig jaar waren er al meer dan 1000 kringloopzaken in Nederland én nam de omzet met vier procent toe. Over de populariteit rondom de kringloopwinkel zegt Roosmarijn het volgende: “Een hype klinkt als iets kortstondigs, maar ik denk dat het hele circulaire leven steeds populairder zal worden. Ik denk dat dit gewoon een ontwikkeling van de maatschappij is en daar horen de kringloopzaken dan bij.”

Iedereen moet zich welkom voelen

Op de vraag of de hype rondom de kringloopwinkel een positieve invloed heeft op de mensen met een kleine portemonnee, antwoord Roosmarijn: “Het is niet tegen te houden, dus ik houd niet zo van doemdenken en negatief doen. Het is gaande dus dat zal er ingesprongen moeten worden op de nadelen. Per probleem zal dit bekeken moeten worden. Ik denk dat de hele insteek van de kringloopwinkel, dus er zijn voor de mensen met een kleine portemonnee, er nog wel is. Maar dat het uitgebreid is, dat de kringloopwinkel zich nu ook meer richt op de mensen met meer budget. Zodat iedereen zich welkom voelt.”

Ronald van de BKN sluit zich hierbij aan. “Die sociale doelen, het opkomen voor mensen met een beperking of mensen met een kleiner inkomen, dat zit gewoon in het DNA van de kringloop. Dit is bij onze leden ook vastgelegd in de statuten van de stichtingen. Dit zie ik binnen onze achterban niet snel veranderen.”

Ze moeten beschermd worden

Roosmarijn denk dat de kringloopwinkel in de toekomst bijna niet meer te betalen is voor de mensen die weinig te besteden hebben. “Ik vind dat de groep die uit noodzaak uit de kringloopwinkel gaat of moet, wel beschermt moet worden. Hoe dit vormgegeven wordt zou ik ook niet weten. Je zou dan bijna zoiets als de Voedselbank moeten creëren, alleen dan voor spullen en kleding. Ik kan me enerzijds voorstellen dat de oorspronkelijke doelgroep van de kringloopwinkel zich nu gedupeerd voelt, maar ik kan me ook indenken dat deze veranderingen prettig zijn. Zo is het winkelen in een kringloopwinkel veel normaler geworden, dit zou eventuele schaamte weg kunnen nemen bij deze mensen.”

Ronald ziet geen probleem voor de toekomst. Hij denk dat de kringloop altijd te betalen blijft voor de traditionele doelgroep. “Kringloopwinkels moeten er gewoon voor zorgen dat ze te allen tijde het assortiment breed houden. Dus naast dat ze inzetten op de wat duurdere of luxere items, zal het aanbod huis, tuin en keuken accessoires ook altijd tegen een lage prijs te scoren moeten zijn. Die behoeft zal er vanuit de klanten altijd zijn, dus wij zullen daar ook altijd op in blijven spelen.”

Tweedeling als oplossing

Een mogelijke oplossing voor de verschillen in prijzen is volgens Roosmarijn het in tweeën delen van de winkel. “De ene helft basic maken, net zoals bij de HEMA, en de andere helft kan dan iets meer fancyitems bevatten bijvoorbeeld. Dat ze dan de prijzen bij de basic kant echt heel laag maken en dan betalen die rijkere mensen gewoon meer voor de luxere spullen. Misschien dat mensen dan sneller zien dat niet álles duurder is geworden, maar dat de winkel uitgebreid is en er een tweedeling komt.”

Of een complete tweedeling voldoet aan de wensen van de klant, daar heeft Ronald zijn twijfels over. “In hoeverre dat een succesvol retail model is, dat durf ik niet te zeggen. Er zijn ook veel mensen die naar de kringloopwinkel komen om schat te graven en lekker te snuffelen in de winkel. Deze mensen worden teleurgesteld als er al te veel apart gezet wordt in een duurdere prijsklasse. Wel zie je in veel kringloopwinkels al hoekjes ontstaan, bijvoorbeeld hoekjes met vintage items en een brocante hoek. Zo’n verdeling zou misschien wel deels meer duidelijkheid kunnen creëren voor de klant.”

Tip voor kringloopbezoeker én kringloopwinkel

Als mensen tegen Ronald zeggen dat ze het idee hebben dat de kringloopwinkel duurder wordt, dan geeft hij deze mensen het volgende advies: “Kijk naar wat de kringloopwinkels met hun inkomsten doen. Wordt het echt duurder? Dat weten we niet. Van nature is dat altijd mogelijk. Maar kijk naar de website van de desbetreffende kringloopwinkel, hier laten ze vaak zien waar ze hun inkomsten aan besteden. Bij onze achterban is winst dus zeker niet het hogere doel. Mensen aan het werk helpen, ondersteunen, armoede bestrijding en de CO2-uitstoot beperken door duurzaam met spullen om te gaan, dat zijn onze doelen. Ik zou tegen de kringloopbezoeker willen zeggen: verdiep je eens goed in de organisatie. Tegen onze leden zeggen we tegelijkertijd dat zij goed moeten communiceren: laat zien wat je met de inkomsten doet. Laat zien welke sociale impact je wilt maken en welke milieu impact je probeert te bereiken. Daar pushen wij wel echt op ja.”